Memoir For My Pen Mover...

There’s something that fascinates me among my many fascinations. How could my literary pieces be recognized despite having the same subject matter at once? The subject matter who had always been you...

  Throughout my life, I was acquainted with friends and friendship of different shades and connections. May it be considered as luck or blessing, I’m still very thankful for sharing a friendship full of vibrancies and colour with you. Our “mother-daughter” relationship makes me believe in the impossible— to live each and every day with “stomach aches” due to lavish moments of laugher. It inspires me to be creative, inventive and be in awe when I find myself doing what found to be far-fetched not so long ago. That is to write stories, poems and other literary pieces about you, which apparently, gained some public recognition.

  I bet you still remember the poem who tells your life story. Honestly, I never expected that it would be chosen as one of the finalists out of the poems passed by the students from FEU EAC, FEU MAIN & FEU MAKATI. More surprisingly, it won as first prize in the overall judging. To above all, what really made me happy about acing that competition is that, what needs to be conveyed was conveyed. My message on how you’ve lived up as a gay based on the classification of society's gender preferences got across. With that poem, the society admired how you pursued your life with optimism despite having the word “gay” as a judgment and not a description.

  “Greetings from PSICOM Publishing! We are glad to let you know that your story had been chosen!” - That e-mail made me burst into tears. Tears of happiness. Tears of success. Once again, the article I wrote was favoured and will be published into a book that will be made available nationwide. My dreams were shifting into reality! I couldn’t have done it without you. Through your stories, I realized that love itself is immaculate; love exists in so many forms that cannot be judged. Gays like you, just like anyone, have felt the rough edges of the same love story that people spazz in a heterosexual world. Genuine love knows no gender and is above and beyond all material things this world can offer. Invisible but something one can hold on to. It gives hope and makes someone believe that it’ll come when the time is right.

  It may not be so obvious, but I always treasure every moment spent with you. Moments when I laugh at your jokes, which you seem to try to deliver a quota of three per minute. Times when we spank each other being overjoyed with the most silly and out-of-this-world-pranks. With those chattings with you, I was able to write a book. That book which contains a character that is very alike with your identity. It is now on due process for rough editing and initial lay-outing. I can’t wait for it to be finally displayed to public! Of course, it will be you whom I will be introducing. In whatever circumstances, I believe that, that story will teach minds, touch hearts and transform lives. Just like what your stories did to me.

  Nanay, you never said much, but you showed me the way. I could easily write thousands or even millions of phrases as long as it’s you I’m writing of. That’s how much your worth is. So, it saddens me whenever you let yourself to be dejected by those persons who don’t see how precious you are. If I just personally know those persons who causes you so much pain, I would voluntary ask them for a fist fight! Remember, I’m a “hunk”! But, you’ve got to learn to be more careful as not to have your heart be broken for numerous times. ‘Cause, I only have two arms to be broken, just in case. Kidding aside, it really hurts me to see you feel bad. Even though you pose a hard shell, I know how fragile your heart is. I’ve always known. Because I’m your daughter. I can penetrate the bothersome thoughts swimming in your head behind your smiles.

               I love you, nay. Probably more than anyone could love another person. I promise to settle by your side, so that you can lean dependently on me in times of exhaustion and sadness. Thank you for making me feel emotions I thought I would never feel simultaneously— blithe, excited, inspired and delighted.

               Once upon a time, I believed in dreams. Long ago, I struggled for it to be achieved. Now that you’re here, it slowly unfolds itself as it becomes a reality.

  You are the substance behind my stories. You are the power behind my pen.  You are the pride behind this writer...

  Your daughter,

  Faye 

Pihit Ng Emosyon

*Malakas ang paghampas ng hangin. Ngunit mas malakas ang panaghoy ng bawat salitang binibitawan ng nakatayong lalang..*

Nakangiti pa rin ako. Kahit pilit, basta para sa’yo. Ngayon, di ko na kailangang maghintay ng “Kailan” o “Paano”. Kasi, alam kong wala ng babalik na “Sino”. Sa harap mo irerewind ko yung kwento.. Yung tayo..

“Kahit ayaw mo ng pumunta dito, sinamahan mo pa rin ako. Salamat, Zen.” Lumapat ang ulo ni Neil sa balikat ko. Mula sa itaas ng wall sa Intramuros, bumalandra sa mukha nya ang ngiting ‘sing lawak ng golf field. Kaarawan nya noon, kaya pinagbigyan ko ang hiling nya. Hiling na puro ikaw ang pinapaalala.

Intramuros. Walls. Golf field. Tatlong salitang minsang nagkaugnay-ugnay dahil sa ating dalawa. Pagod, malungkot o kahit gusto lang nating magsaya. Sa mga lugar na ‘yan tayo pupunta. Iuukit ang pinagdugtong nating pangalan sa mga bato. Pagkadaka’y itatabi ang mga ito sa bibig ng mga kanyon. Sisilipin pagkalipas ng ilang linggo. At sa puntong di natin makita ang mga ito, muli tayong uukit sa ibang bato. Di ko pala nasabi sa’yo, nagtago ako ng isa. Dala ko pa nga ngayon. Tingnan mo..

“Si Keith, nakalimutan mo na ba?”

“Oo.. Wala na sya. Ikaw ang nandito.”

Sa sagot na ‘yon, nakumbinsi ko si Neil. Pero kung ang pagkakumbinsi ng sarili ko ang pag-uusapan, doon ako hindi sigurado. Sa tuwing tatanungin kasi ako ni Neil tungkol sa’yo, hindi ko alam kung ano ba ang bumabalik. ‘Yong saya ba o ‘yong sakit. Pero kung talagang nakalimutan kita, dapat walang nananariwang ni anumang pakiramdam o alaala.

“Excuse me? May naligaw bang golf ball dito? I’m hoping that it went in this direction.”

Mali na nilingon ko ang boses mula sa likuran. Mali na nilingon pa kita.

“Zen! It’s you!”

“Keith? Kelan ka pa nakabalik?”

“Last week lang. Pumupunta ka pa rin pala dito..”

Mapagmayabang na umakbay at pasadyang umubo si Neil. Agad ko syang naisantabi kahit di ko man sinasadya. Napukaw ako ng kislap sa’yong mata. Kislap na hinanap-hanap ko simula ng mawala ka. Kislap na ayoko ng kapuwingan pa. Sa ilalim ng mga silahis ng araw, nagtagpo ang aking nakalipas at nakaraan.

Gusto kitang kausapin, pero di kita pwedeng abutin. Gusto kitang hawakan, pero di kita pwedeng lapitan. Gusto kitang yakapin, pero di na kita pwedeng mahalin. Kung bumalik ka lang sana ng mas maaga. ‘Yong maaga na walang pang Neil. Neil na nandyan para patahanin ang bawat iyak ko, para tumukod sa tuwing mabubuwag ako at para pakinggan ang lahat ng hinaing ko tungkol sa’yo.

Chat. Text. Meet-ups. Hindi naputol ang komunikasyon natin sa isa’t isa simula ng bumalik ka. Lahat ng ‘yan ay nangyari sa likuran ni Neil. Nabudburan ng excuses ang aming pagsasama. Namutiktik ng mga alibi ang nauudlot naming pagkikita. Oo, pagdating sa akin, ikaw ang nauuna. Pero kahit si Neil ang inilalagay ko sa pangalawa, hindi sya umalis at nag-apura. Nagawa ko syang lokohin dahil mas malakas ang bulong ng puso ko kesa sa sigaw ng konsensya.

Ginagago ko si Neil. Pero minsan, naiisip ko na parang mas ginagago ko ang sarili ko. Nakaya ko naman noong minsan kang mawala. Nabuhay ako. Nakahinga. Hindi nga lang ganoon kasaya. Bakit ba ako natatakot na muli kang mawala? Dahil ba sa mga batong inukitan mo ng pangalan nating dalawa? Dahil ba sa mga sorpresa mong walang ibang nakakagaya? Dahil ba ang sakit harapin ng katotohanang ako ulit ang maiiwanan? O baka naman dahil sa simpleng mahal lang talaga kita. Hindi na kailangang ipaliwanag. Hindi dapat hanapan ng rason at gawing komplikado. Kasi nga, simple lang. MAHAL KITA.

Hindi kasi sa lahat ng pagkakataon masasagip tayo ng pahayag na “Mahal kita.” Kapag sa’yo ko sinabi ang mga katagang ‘yan, paano si Neil? Mapapabayaan syang nakabitin sa hangin kasama ang hapding dulot ng pagpiling gagawin ko. Hindi ko sya hahayaang masaktan. Dahil.. mahal ko rin sya? Patanong. Oo, pinagdududahan ko ang pagmamahal ko sa kanya dahil bumalik ka. Lintik. Ultimo sarili kong pakiramdam, nakasalalay pa rin sa’yo.

Sabihin mo Keith, paano ako magsisimula ngayong nandito na ako sa gitna? Aabante ba o aatras? Kanino ako dapat sumama? Anong emosyon ang dapat tumigil? Ikaw ba o si Neil..

            Nakapagdesisyon na ako ng araw na ‘yon. Tapos na ang karera ng storya natin, pero naglakas loob akong muling tumakbo kasabay ka. Tutuldukan ko ang sa amin ni Neil. Walls sa Intramuros. Sa lugar na ‘yan dapat kami magkikita. Ngunit nalihis kami papunta sa ibang tagpuan.

            “Si Keith.. sya pa rin di ba? Alam ko naman. Ok lang, ang mahalaga, Zen.. ay kung kanino ka mas masaya. Maiintindihan ko.” Pautal na pagsasalita ni Neil habang hinahabol  ang sariling hininga.

            “Kapag nawala ako ngayon, wag kang iiyak.. Hindi ko na magagalaw ang kamay ko para patahanin ka...”

            Ako ang nang-gago. Bakit si Neil ang kailangang bawiin ng karma?! Nang gabing ‘yon, naging biktima sya ng walang patumanggang pagmamaneho ng isang driver na kargado ng alak at droga. At dahil sa aksidenteng ‘yon, malala ang engkwentrong inabot ng kanyang mga mata.

            Sa puntong iyon, nahilamusan ako ng dugo at realidad. Panaka-naka akong binanigan ng takot. Takot na baka mawala si Neil hindi lang sa buhay ko, kundi sa sarili nyang buhay mismo. Hindi sya maaring umalis gaya ng ginawa mo. Patawad Keith, pero hindi katulad mo, di ko alam ang pakiramdam na wala sya sa tabi ko. Ni hindi ko alam kung kakayanin kong araw-araw na hindi maamoy ang bango nya. Na hindi maramdamang nandyan sya kahit hindi ko pinagtutuunan ng pansin. Ang sulok ng puso’t isipan na kanyang kinalagyan ay mas malaki pa pala kaysa sa aking inaasahan. Sa mga panahong pinabayaan mong hungkag ang aking pagkatao, sya ang bumuo nito. Kaya, mawawasak ang buong ako sa oras na sya ang maglaho.

Sa ngayon, ang dami ko ng naitama. Hindi ko na hinahanap kay Neil ang parehas na sayang ipinaramdam mo sa akin. Dahil kahit anong paghantulad ko sa inyong dalawa, hindi kayo magkakapareha. Ikaw ang nakaraan. Sya ang kasalukuyan. Hindi tama na humugot ako ng identikal na emosyong magmumula sa magkaibang panahon. Lalo pa sa magkaibang katauhan.

            Inaalagaan ko sya’t patuloy na aalagaan pa. Sisiguraduhin kong hindi sya magiging malungkot. Wag kang mag-alala, hindi luluha ang mga matang ipinahiram mo sa kanya.. At sa tuwing maaaninag ko ang kislap sa mata ni Neil, hindi ko maiwasang maalala ka.

            Keith, simula’t sapul, mahilig ka na talaga sa surpresa. Bigla kang umalis. Bigla ka ring bumalik. Ngunit ngayong umalis ka muli, batid kong hindi ka na makakabalik. Gustuhin man natin. Kasama ang nag-iisang batong matagal ko ng itinago, iiwanan ko rin itong mga bulaklak na dala ko. Sana’y makahanap ka ng kapatawaran para sa mga taong inilagay sa kanilang kamay ang paglitis ng iyong buhay.

            Hanggang dito na lang ang pagrerewind ng kwento. Keith, hanggang dito na lang tayo..

            *Walang tigil ang pag-ihip ng hangin sa gayong pakaliwa. Patuloy din ang magagaaang na mga hakbang ng lalang papalayo sa puntod na pinag-iwanan ng nakasinding kandila.*

PARAUSAN

“Ilang panyo na ang nabasa. Ilang tissue na ang siningahan. Pero ang luha at uhog, patuloy pa rin sa pag-uunahan...”

  Sa harapan ng salamin. Sinimulan ang pagmomonologue. Umaasang sa kanya ay walang nakaririnig. Iniipit ang tinig. ‘Sangkatutak na emosyon ang kinakabig..

“Congrats! Ikaw na naman ang taya!”

Unti-unti, bumaba ang naka-arkong kilay.

 “Naglalaro kayo di ba? Gamitan-Tao. At dahil ikaw ang taya, kailangan mong maghabol para magging masaya ang laro. Ikaw ang mapapagod. Ikaw ang laging tatakbo. At, ikaw lang rin ang kadalasang nadadapa. Ah! Hindi ka nagsasawa? Ayaw mo bang, kahit minsan, may makasama kang madadapa? Di ka mag-isang tatawa o iiyak habang nakalupasay sa kalsada..”

Lalong pinatikas ang tindig. Pinagpag ang watak-watak na mga kusot. Ang nasa damit ay natanggal, ang sa mukha’y lalong naglitawan.

“Hindi mo sya pwedeng lapitan. Kasi, madumi ka. Sa iyo nya itinapon lahat ng dungis nya. Matapos nyang ibuga sa’yo lahat ng panghihina, sakit at mga storya, hindi ka na nya kilala. Hindi rin sya natatakot na mawala ka. Alam nya kasing lagi kang nandyan. Isang basurang kahit puno na, pumapayag pa rin na matapunanan.”

Basag ang boses. Ngunit mas wasak ang puso. Hinahapo ang mga salitang paulit-ulit na iniinda.

“Kung mapapanuod nya lahat ng pagmomonologue mo. Kung maririnig ka nya sa tuwing kakanta ka sa entablado. Kung mababasa nya bawat sinusulat mo. Siguro, magiging proud na sya sa’yo. Hindi ka na nya itatago. Hindi ka nya babalewalain. Baka sakaling maging parte ka ng kanyang mundo. Bahaging hindi parang isang islang sya lang ang nakakaalam. Kundi isang siyudad na kahit kanino at kahit anong oras ay lagi nyang ipagmamayabang.”

Panandaliang bumalong ang katahimikan. Naghahagilap ng mga salitang tutumbas sa hapdi. Pinakawalan ang abang buntong-hininga. Saka muling ibinuka ang bibig..

“Nahihiya sya na ikaw ang kasama. Hindi ka sikat. Hindi ka maganda. Ang meron ka lang ay ang mga daliring iyan. Daliring nagsusulat ng mga dayalogong ikaw ang magmumukhang kawawa at nanlilimos ng simpatya.”

Marahang yumuko. Sumidhi ang panginginig ng buong katawan. Ibig sumigaw ngunit batid na lahat ay nagbibingi-bingihan. Kung kaya’t, pinanatili ang mahinang boses. Kinimkim ang rekadong pait sa bawat patak ng tubig mula sa mga mata.

“Parausan. Iyan ka. ‘yan ka lang para sa kanya..”

Pagpapaanod Sa Daluyong

“Babalik ako.. Pero, ayokong maghintay ka...”

               Guni-guni. Siguro nga’y guni-guni lang.

“Hanz?! Nakikinig ka ba sa sinasabi ko?” halata ang bwisit sa boses ni Michael habang patuloy na kinakalantiri ang nakausling straw sa baso ng starbucks.

“Pasensya na. Puyat lang.”

“Lagi naman. Tuwing magkikita tayo, lutang ka.”

Tahasan nyang binitbit ang inumin. Sa halagang 175, nabayaran ko ang bwisit nya sa akin. Mabilis syang tumayo’t hindi nag-abalang magpaalam. Tanging mga mata ko ang naghatid sa kanya palabas ng coffee shop. Ibinulong ko sa aking sarili : “Wag kang maghahabol.”

               Kung bibilangin ko lahat ng ganoong pagkakataon, walang duda na gagamit ako ng calculator. Paulit-ulit ko na kasing naranasan ang pagdabugan. Wawalk-outan tangay ang inumin/pagkaing ako ang namuhunan. Kaya hindi na ako naaapektuhan ng ganyang eksena. Yung may aalis at may maiiwanan. Malas nga lang, kasi yung pangalawang ganap ang laging kong kinalalagyan.

               Agad akong dumiretso sa kwarto pagkauwi ko sa bahay. Mabigat na ibinagsak ang katawan sa kama. Tumitig sa kisame at isa-isang binilang ang naglilitawang mga biak. Dahil walang katurya-turya ang ginagawa, bumangon ako’t nagbukas ng laptop.

               Hanz : palike po ng picture namin ni bheb http://facebook.com/id:1234yz12938

               Arvin : Ikaw ha.. may pinapaasa ka na naman. :)

               Hanz : Ganun talaga, para may appetizer!

               Arvin : Miss na kita

               Nakabitin ang mensahe. Kagabi ko pa tinatangkang sagutin ang huling sinabi nya. Pero sa tuwing pipindutin ko ang enter key, lalamunin ng backspace ang natype ko. Type. Bura. Type. Bura.Hanggang sa ang kumukurap na kursor na lang ulit ang matitira sa screen.

               Gustong-gusto ko syang gantihan ng “I miss you too.” Pero natatakot ako. Baka kapag ipinaalam ko sa kanya ang pahayag na ‘yon, matutuon sa nakaraan ang aming usapan. Nakaraan na ayoko ng lingunin pa. Dahil kapag muli akong lumingon, raragasa ang mga alaala tungkol sa kanya. Tungkol sa amin. Babalik ang nararamdaman ko, pero sya, hindi.

               Hindi ko namamalayan, unti-unti ko na palang ginagalaw pataas ang scroll bar sa chat box. Unti-unti ring lumitaw ang mga dati naming pag-uusap..

               Arvin : I had the best trip of my life.

               Hanz : Ako rin. Salamat ng sobra. I feel special.

               Arvin : No need to say thank you.. Palagi kong ipaparamdam sa’yo yan. Pahinga ka na.

               Hanz : Sige. :)

               Arvin : Wait.. may sasabihin pa pala ako.

               Hanz : ano yun?

               Arvin : I love you :)

               Biglaan, pero masaya. Sya ang nagpakilala sa akin ng ganyang pakiramdam. Sa Baguio kami nagliwaliw noong panahong ‘yon. Isang umaga, narinig ko na lang na bumusina sya sa harap ng bahay. Nagsumigaw na magbihis ako’t maghanda ng gamit. Wala syang sinabi kung saan kami pupunta. Hindi ko rin sigurado kung dapat ba akong sumama. Pero nang sabihin nyang hindi nya ako pababayaan, nawala lahat ng pag-aalala. Bahala na kung saan mapadpad. Bahala na kung wala akong dalang damit at pera. Kasi alam kong hindi ako mag-iisa. Kasi ramdam kong mayroong “siya”.

               Arvin : Sorry.. hindi ko alam na bawal.

               Hanz : No. Ok lang talaga. Siguro, nabigla lang si Papa.

               Arvin : Next time, I’ll let you know first bago ako magpadala dyan ng chocolates.

               Patuloy akong napapangiti habang nagbabasa. Noon pa man, hilig na nya ang mga sorpresa. Natatandaan ko pa na bigla akong magigising dahil sa mapagmataas na boses ni Papa. Tatanungin kung kanino galing ang mga pinapadalang tsokolate at bulaklak sa bahay namin. Syempre, nakatikom lang ang bibig ko habang naglilitanya si Papa. At kahit gaano pa kahaba ang sermon ng tatay ko, hindi nito nagagasgasan ang sayang dulot ni Arvin at ng mga sorpresa nya. Lagi nyang sinasabi sa akin : “I won’t make promises, dahil pwede kitang masaktan through those. Surprises, yan ang ibibigay ko sa’yo. Para lagi kitang mapapasaya.”

               Arvin : Glad your home, safe. :)

               Hanz : Oo, naman. Malaki na kaya ako. Hehe.

               Arvin : Kung hindi lang talaga magagalit ang Papa mo, lagi kitang ihahatid.

               Paano ko ba malilimutan ang mga sinabi nyang ‘yan? Hindi puro sa salita ang pagbabantay at pag-aalaga nya. Pinagbubuksan ako ng pintuan sa tuwing bababa ng kotse. Pinapakilala sa mga kaibigan. Pinapayungan sa tuwing umuulan. Hahalik sa aking noo. Kahit kaming dalawa lang o sa harap man ng madla, hindi nya ako ikinakahiya. Sa akin nya ibinubuhos lahat ng pag-iintindi at atensyong mayroon sya. Ipinaparamdam na ako lang talaga at wala ng iba. Hindi ko hininging gawin nya ‘to. Kadalasan nga, hindi rin ako nakakapagbigay ng sukli. Pero ni minsan, hindi nya binawasan, binawi, o isinumbat man lang ang lahat ng kanyang pang-unawa.

               Nagring ang cellphone ko. Binalik ako nito sa pangkasalukuyang mundo. Matapos maging masaya dahil sa mga nabasa, bahagya ng pumupulandit ang sakit. Nananariwa ang guni-guning nagmumulto kanina pa.

               “Aalis ka papuntang Canada? Bakit ngayon pa? ...Babalik ka pa ba?”

               “Babalik ako.. Pero, ayokong maghintay ka...”

               Sobrang hilig nya talaga sa sorpresa. Nagdesisyon syang umalis. Papuntang Canada. Papalapit sa kanyang pamilya. At papalayo sa akin.

               Kahit kailan, hindi nya sinadyang saktan ako. Kaya nga hindi sya nagbibitiw ng mga pangako. Kaya nga ayaw nyang ikumpermiso ko ang aking sarili hanggang pwede na ulit kaming dalawa. Kasi hindi sya sigurado kung magagawa nya akong balikan kahit gustuhin pa nya. Dahil pamilya nya na ang humiling na lumipad sya papuntang Canada. Siguro, doon nya rin matatagpuan ang katuparan sa kanyang mga pangarap. Wala akong balak pumagitna sa magandang kapalaran na iniaalok sa kanya ng Canada. Masyado ko syang mahal para ikulong sa napakaliit na mundo, kung pipiliin nyang ako ang makasama.

Maghintay? Siguro, kaya ko. Pero ayaw nyang gawin ko ‘to. Ayaw nya akong paghintayin dahil ayaw nyang maramdaman ko na ako ang naiwanan. Na ako ang nawalan. Na ako ang masasaktan. Kaya, tinapos namin ang nasimulan na akala namin ay wala ng hangganan.

Nag-uunahang bumaba ang mga luha. Akala ko, ubos na ang mga ‘to dati pa. Ibinaling ko ang atensyon sa aking cellphone na kanina pang may tumatawag.

“Hindi na ako masaya, Hanz. Tigil na natin ‘to.”

“OK. Sige..”

Nauna akong magbaba ng telepono. Pinilit kong kandaduhan ang lagusan ng tubig sa’king mga mata. Ngunit, nagpatuloy ang aking pagluha.  Hindi dahil kay Michael. Sa halip, bumalik ako sa harap ng laptop. Taglay ang nanlalabong paningin, nagsimulang gumalaw ang aking mga daliri.

“Arvin.. Mahal pa rin kita.”

Type. Bura..

Type.. Type. Bura.

Ikaw ba yung hinahanap ko?

“Kiawti mey! Para kang erna!”

               Wag kang mag-alala. Hindi lang ikaw ang napakunot ang noo dahil sa pahayag kong ‘yan. Mabaho ang ibig sabihin ng kiawti. At tae naman ang kahulugan ng erna. E ano naman ang pakialam mo di ba? Maipapambayad mo ba ng kuryente ang natutunan mong mga salita? Marahil, hindi nga. Pero hindi kasi ganyan kababaw ang pag-iinugan nitong aking storya. Hindi lang ‘yan ang alam kong depinisyon ng kiawti at erna. Buong buhay ko kasi, nabalot ako ng baho at tae. Hindi mo maintindihan? O baka ayaw mo lang akong pakinggan?

               Syam o sampung taong gulang. Basta, batang-bata pa ako noon. Gayunpaman, mahusay ng humampas ng pakaliwa at pakanan ang lagi kong nakausling baywang. Dahil sa kamusmusan, paglalaro lang ang prioridad ko sa buhay. Simple lang ang sayang hinahanap ko. Sayang hindi kailangang tumbasan ng pera para makuha.

               Kahit walang paalam galing sa’king magulang, umalis ako ng bahay. Palundag-lundag. Patawa-tawa. Palaro-laro. Ganyan ako dahil ganyan ang tipikal na bata. Pagtapos ng pagliliwaliw, kasabay ko ang buong tropa na umuwi. Sinalubong ako ni Papa sa labas ng bahay. Di ko pa pala nasasabi sa’yo na thoughtful ang tatay ko! Sa sobrang thoughtful nga, malakas nyang inilapat ang kanyang kamay sa aking mukha. Bingo. Hindi ako bato para hindi masaktan. At lalong hindi ako hayop para hindi makaramdam ng kahihiyan. Unang beses kong maramdaman kung paano maging tae. Taeng tinatapakan sa harap ng maraming tao.

               Hindi lang isang beses ipinaramdam sa’kin ni Papa kung paano sya maging thoughtful. Naaalala ko pa, minsan akong nagkamali ng biniling sabon. Paikot-ikutin ko man ang storya, ang pagbulyaw nya pa rin sa akin ang magiging ending. Kaunting pagkibot, pupunahin nya. Kaunting pag-imik, magagalit sya. Hanggang sa nasagad ang pagigging thoughtful nya. Isinilid ako sa sako at inilagay sa kulungan ng baboy. Sa pagkakataong iyon, nabalot ako ng kiawti at erna. Naamoy ko ang tunay na baho. Sa pangalawang beses, nagmistulan akong tae na pinagdamutan ng pagpapahalaga.

               Di nagtagal, nagkaroon ako ng isang kapatid. Dahil doon, nabawasan ang pagiging thoughtful sa akin ni Papa. Kahit papaano’y lumuwag ang tanikalang sumasakal sa’kin simula pagkabata. ‘yong kapatid ko na kasi ang lagi nyang pinupuna. Kung gaano katalino at kalambing ang kapatid ko. Kung gaano sya kaperpekto...

               Dahil nadadagdagan ang aking edad, lumalawak din ang sayang hinahanap ko. Sayang hindi kayang tustusan ng pagpipiko at pagpapatintero lang. Sayang sa kapwa lalaki ko natatagpuan..

               Gusto. Mahal. Paulit-ulit ko ‘yang naramdaman. ‘yon na rin siguro ang dahilan kung bakit maraming beses na akong nasaktan. Hangga’t kaya, magbibigay ako. Naging talyer ako ng effort at pang-unawa. Effort at pang-unawa na naabuso dahil winaldas ko sa maling tao. Minsan, dinadaig ko pa ang pari para magbigay ng kapatawaran sa tuwing may relasyon akong nauuwi sa lokohan. Kumakapit ako sa kanila dahil... natatakot akong malungkot. Pero dahil sa takot na ‘yon kaya hindi ako nagiging masaya.

               Hindi ko na mabibilang ang pagkakataong nagging mabaho ako na parang tae. Yinuyurakan ng sariling magulang. Tinratong para isang mabahong lalang. Nakulong ako sa kapalarang mas maliit pa sa sakong pinagsilidan sa akin dati. Nabuhay ako sa mundong ‘sing kipot ng kalungkutan at ‘sing lawak ng pag-iisa..

               Bakit ko ba sinasabi sa’yo lahat ng ‘to? Nagbabakasakali kasi ako na baka ikaw yung hinahanap ko. Ikaw na hindi mahihiyang samahan akong maglakad kahit pakembot-kembot ang aking baywang. Ikaw na makakapansin ng lihim kong hikbi sa bawat pagtawa. Ikaw na makikinig kahit ayokong magsalita...

(c) Japoy

“OO” : Dinemonyong Siguro

Magaganit na pagbuntong hininga...

Hindi matukoy kung aling ingay ang sa akin, at alin ang kanya.

Nagsusumamo sa pangalan ng mga santo. Maging mga dyablo’y sinusuyong maging mahistrado. Sa sobrang lakas ng pagbunglahit nya, halos hindi ko marinig ang sarili kong konsensya.

Diskarte. Atake!

Sana ikaw na ang hinahanap kong dapat bumasa nito..

***

Ako na kumukwenta sa mga bayaring hindi naman mababayaran. Siya na pasuray-suray at amoy alak na tumapak sa pinagtagpi-tagpi naming bahay. Palaging ganito ang senaryo. Mag-isa akong magliligpit, maglilinis at magtitiis. Lilipas ang buong araw saka sya darating. Muli akong magliligpit ng likidong isinuka niya sa sahig. Maglilinis ng mga bubog dahil sa binasag nyang bote ng Tequila. At magtitiis sa ibinabaon nyang suntok at tadyak sa tuyot kong katawan.

Kapag sawa na syang sirain ang aming mga gamit pati ang aking katauhan, aalis sya. Dadayuhin ang lugar na tutugon sa tawag ng kanyang mga laman. Muli, maiiwanan akong mag-isa. Pagkadaka’y babalik sya. Lalapastanganin ang kanyang alipin. Paulit-ulit lang. Masining ang pagpapahirap na ipinadanas nya sa akin. Sabi pa nga ng mga kapitbahay: “Kahanga-hanga!”

Sumapit ang gabing sakdal dilim. Kumakalabog ang pintuan. Mas malakas ang katok niya kumpara dati. Hindi! Hindi lamang katok ang kanyang ginagawa. Winawasak nya ang pintuan. Nagpupumilit pumasok habang naglilitanya ng mga murang kinasanayan ng kanyang dila. Nababad ako sa kilabot. Inihanda ko ang sariling katawan sa mapagmalabis na halimaw.

“Tang-*na mo ka, cecilia!!! Ipalaglag mo ‘yang tang-*nang batang yan! Hindi ako ang ama nyan! Malanding put*! Kung kani-kanino mo ipinapakamot yang kati mo sa katawan! Tsang*la!!! Buksan mo ‘to!”

Desidido syang pumatay. Hindi lang isa kundi dalawang tao. Ako at ang inosenteng lalang sa sinapupunan ko. Habang kumikibit ang aking balikat, may mga ideya ding gumigitla sa’king isipan.

Siguro’y mas malakas ako kaysa sa kanya dahil lasing sya. Siguro’y kaya kong lumaban. Siguro ito ang panahon upang may magbayad sa mga utang. Siguro.. marunong akong magbaon ng patalim sa kanyang katawan. Unti-unti, lahat ng “siguro” ay napalitan ng “oo”.

               ***

Kapag may nawawala, may bagong isasalta.. Pumanaw ang aking asawa ngunit matiwasay kong nailuwal ang aking anak.

Nang magpataw ako ng “oo” sa aking mga “siguro”, akala ko’y isa lamang ang mawawala sa akin. Ngunit hindi lang pala sya ang napatay ko. Kundi pati ang aking sarili.

Namatay ang dating ako. Ibang Cecilia ang nabubuhay sa gusaling ito. Namimili na ako ng taong ngingitia’t kakausapin. May mga sandaling magwawala ako’t papalahaw. Puro ako pagbabakasakali. Hindi kilala ng aking isip ang salitang “oo”. Siguro... Panay “siguro”. Baka itong binabasa mo ay hindi rin totoo. Marahil ay nagsisinungaling ako. Baliw.. ako? Siguro.. Pero kahit kailan ay hindi ko isasagot ang “OO”.

Huwag kang matakot sa binabasa mo.. Darating ang araw na papatay ka rin ng tao.. Magkikita tayo sa gusaling ito. Kung saan paiinumin ka rin nila ng mga tabletang walang lasa kahit nguyain mo pa. Mababaliw ka rin.. Papatayin mo rin ang iyong sarili.. Siguro.. Basta, hihintayin na lang kita dito...

LIBRE LANG 'TO, SA'YO NA LANG?

"Katigasan. Diyan magaling ang tao- sa pagiging bato."

Nasubukan mo na bang magsakripisyo? Tipong kahit sa mabababaw na bagay, ipagkakait mo pa sa sarili mo para lang sa ibang tao. Ako kasi, hindi pa. Gusto mong malaman kung bakit? Pwes, angkinin mong iyo ang storya ko.

Isang bubble gum ang dumikit sa 5 inch heels na suot mo habang binabantas ang Edsa. Bukod sa mga dura na nagkalat sa kalsada, kaliwa't kanan rin ang mga badjao na humihingi sa'yo ng awa. Awang katimbang ay pera. Madafucker. Buti kasi sana kung matapos mong lagpasan ang buhol-buhol na trapiko, maginhawa na. Pagdating mo kasi sa paaralan, mga estudyanteng ni hindi mo saulo ang pangalan ang haharapin mo pa't pakikitunguhan.

Namumuting blackboard. Maasim at malagkit na singaw. Matitinis at malalalim na pagsigaw. Di mo pa nahahawakan ang doorknob, iyan na ang sasalubong sa'yo bago ang ano pa man. Isang araw na namang pagtuturo sa mga kabataang walang malasakit sa sariling kinabukasan ang iyong gagampanan.

"Maari ba akong maging kandado

Na akma sa susi mo?

Sa mapanglaw na gabi, maari ba

Ako'y maging tanglaw na supling ay saya?"

Pumapasok pa rin pala sa klase mo ang hibang na tinubuan ng tao. Natatawa ka na lang sa tuwing matatanggap ang mga tulang binibigay niya sa'yo araw-araw. Walang palya kung humabi sya ng mga taludtod na bumubuo ng saknong. Saknong na bubuo ng mga tulang "maari ba?" ang panimula. Katawa-tawang bata.

"Hiyas akong nagmistulan,

Maari bang ikaw ang aking maging kinang?

Itinuturing mo akong isang pagkakamali

Maari bang pagbigyan panahong aking hinihingi?"

Nagpatuloy pa ang pagbibigay niya sa'yo ng mas maraming tula. Tulang batid mong pinaglalaanan nya ng oras para maging obra. Tulang ginagawa mo lamang isang scratch at ang talagang nakikinabang ay ang basurahan. Naging mas madilim pa ang paningin mo kaysa sa isang bulag upang hindi pansinin lahat ng ginagawa niya upang mapalapit sa'yo. Daig mo pa ang mga taga-selda sa katigasan upang di mo pahalagahan ang minsang pagtakip niya sa kasalanan mong pananakit ng isang mag-aaral. Buti pa ang chalk na gamit mo, kapag nadiinan, nauubos at nagpapagamit. Mabuti pa ang chalk, hindi humihinga, pero marunong makisama.

Sa lahat ng pagpapahiyang isinampal mo sa estudyanteng iyon, dumating na rin ang araw na hinihiling mo. Umugong ang isang kahindak-hindak na balita. Sinundan ito ng pagkawala niya sa klase mo. Kasabay nito ang pagkawala ng mga tulang binibigay niya sa'yo. Naglaho siya hindi lang sa silid-aralang pinapasukan mo kundi pati na rin sa kinabibilangan mong mundo.

Naging balisbis ang paglipas ng iyong oras. Naging pangkaraniwan ang buhay mo araw-araw. Sa sobrang pangkaraniwan ay maging ang mumunting blackboard,matinis na sigaw at maasim na singaw sa silid aralan ay iyo na ring nakasanayan. Hindi mo na ito iniinda tulad ng dati. Iisang sigaw na lamang ang hindi mo maunawaan kung bakit ngayon ay hindi mo kayang tiisin. Sigaw na hindi mula sa tinig ng mga estudyanteng kaharap mo. Sigaw na waring tinatawag ang isang taong iyong isanantabi't pinagtawanan. Sigaw na umaalingawngaw dahil sa taglay mong pangungulila sa mga nakasanayang tula. Sigaw na nagmumula sa iyong puso. Sigaw na tumatawag sa iyong sariling anak.

Ano nga bang ginawa mo sa sarili mong supling? Pinilit mo lang namang tanggalin siya sa iyong sinapupunan noong dugo pa lamang siya. Sa kadahilanang di nagtagumpay ang iyong nakasusuklam na balak, ipinagkait mo sa kanya ang pagiging isang ina at maestra. Ipinadama ang mundong 'sing lalim ng pagdurusa at 'sing lawak ng pag-iisa.

Ngayon, masaya ka na? Natapakan mo siya tulad ng mga durang dinadaanan mo sa Edsa. Binalewala tulad ng mga Badjao na nanlilimos sa'yo- limos ng pagmamahal at pagmamalasakit. Kinainisan tulad ng bubble gum na waring ibig na dumikit sa iyong mundo. Maaring malinlang mo ako kung sasagot ka ng oo, pero hinding-hindi mo maloloko ang sarili mo. Sapagkat dama ko ang sakit na nananaig sa'yo ngayon. Alam kong ibig mong ibalik ang nasayang na panahon. Batid ko'ng lahat ng iyan sapagkat, ito ay aking kuwento.

Ikaw na lang. Iyo na lang sana itong storya ko. Sana ako na lang ang natuto sa pagkakamali mo. Ikaw na lang sana ang hindi natutong magsakripisyo at kumilala ng kadugo. Ikaw na lang sana ang naging malupit sa taong ikaw mismo ang nagpunla. Ikaw na lang sana ang umaasang madudugtungan pa ang kanyang hininga't mga tula. Ang daming mga "sana".

Ngayong nasa dulo ka na ng storya, magtatapos ito hindi sa "mo" kundi sa "ko". Babalik sa pagiging "akin" mula sa kaninang naging "iyo". Kahit gaano ko man gustuhing tumakbo at umalpas sa karanasang ito, hindi ko magagawa. Sapagkat nangyari itong lahat at binigyan ko nang malungkot na pagwawakas. Kung kaya't wag mong hahayaang ang storyang iyong minsang inangkin ay magkaroon pa ng part 2 sa buhay mo.

Alamat ng Tae

"PATIRAHIN NYO NA AKO, HAYAANG MAKABUNTIS!"
--baklang batang ginagawang source of entertainment ang chinese garter.

Sa araw araw na paglalakad ko at pag aabang ng jeep na masasakyan, iba't ibang senaryo ang nakalatag sa akin bilang pa-almusal. Kaliwa't kanan, may kanya kanyang storya. Kaliwa't kanan, may sari-sariling PROBLEMA. Kaliwa't kanan, may mga tae akong pwedeng matapakan.

Paika-ikang naglalakad ang matanda na tila ba nahawa sa karton nyang kulang na ang gulong. Kartong pansin na ang kupas na kulay at halos malaglag na ang tilapia at kiluhang dala dala.

Balbas saradong lalakeng nakakunot ang noo sa bawat pag padyak sa kanyang bisikleta. Ang pedicab na kinalalagyan ng mga boteng magrasa at para bang natutulog din tulad ng mga anak nyang nakahilata.

Nandyan ang manong driver na malinis pa ang kahang lagayan ng pera dahil unang pasada pa lang ng dyip nya.

Batang babaeng kulot na pumapalahaw dahil sa paulit-ulit syang pinipintas na sya raw ay salot.

Si Sarah Geronimo na may hawak na "Tuloy po Kayo" sa harap ng Cebuana Lhuillier. Maging mga magnanakaw ay hinihikayat nya!

Nangangalakal ng mga sirang pridyider habang nagtetext. Eto ang kaso, mas maganda pa nga ang cellphone nya sakin!

Buntis na habang naninigarilyo'y sumisigaw upang magtawag para sa dyip na naghihintay ng mga pasahero.

Kolehiyalang naligo ng pabango. Nagkulot ng buhok. Naglinis ng kuko.

Lingid sa ating kaalaman, lahat sila may kanya kanyang dala. Dalahing higit pa sa ating maaring makita. Dalahing mas mabigat pa sa kiluhan at koloreteng nakatapal sa mukha.

Dalahing pumapatay sa kalhati ng pagkatao nila.

MALAY MO... Yung matandang may dalang kiluhan, iniwan ng sariling anak. Pinabayaan sa lansangan.

MALAY MO...Yung balbas saradong lalake, balo na. Iniwan sa kanya ang mga anak at mag-isa nyang binubuhay. Mag-isa silang binubuhay ng mga tilapiang tinda nya.

MALAY MO...Si manong driver, bakla pala. Kaya laging pumapasada, kasi mismong pamilya itinakwil sya. Hindi maintindihang ang pagiging bakla ay hindi isang sakit na ginagamot. Hindi isang sakit na nakakahawa. At lalong hindi isang sakit na dapat ikahiya.

MALAY MO...Ang batang babaeng kulot, sariling magulang ang tumatawag sa kanyang salot. Salot dahil dagdag pakainin. Salot dahil hindi sya kadugo. Salot dahil ampon sya.

MALAY MO...Si Sarah Geronimo apektado sa balitang relasyon nina Mark Bautista at Piolo Pascual.

MALAY MO...Yung nangangalakal kaya pala nagtetext ay humihingi ng dasal. Dasal para sa ina nyang malapit nang maukitan ng lapida. Bawat pagpukpok sa bakal na kinukuha mula sa pridyider ay paulit-ulit na tinatanong ang sarili. Tinatanong kung saan makakabili ng

"MIRACLES" na syang reseta ni doc para sa ina nya.

MALAY MO...Yung buntis na barker kumakayod para sustentuhan ang araw araw na taya ng asawa nya sa sabungan.

MALAY MO...Ang kolehiyalang babae, gabi-gabing umiiyak. Matalino.Mabait.Masipag. Kaso ang problema, parehas na magulang nasa loob ng selda. Walang maipangtustus sa pag-aaral nya. Sya mismo naghahanap ng pera para lang maipagpatuloy ang pag-aaral. Pati sariling laman, ibinebenta.

MALAY MO...yung batang bakla na nagcha-chinese garter, nahuli ang ina nya at kasambahay nila na may relasyon sa isa't isa. Hindi pa nya alam kung paano pakikitunguhan ang dalawa. "Bakla ako, tomboy sila. Magugunaw na ba ang mundo? Normal lang naman kami di ba?" laging nyang winiwika.

Maaring normal ko silang nadadaan-daanan lang- nakangiti, natutulog, nakanganga. Sa likod ng bawat angulo ng bibig nila, nakahimlay ang libo-libong storya. Lahat ng yan, MALAY MO lang. Walang kasiguraduhan. Puros haka-haka. Pero, MALAY MO NGA NAMAN DI BA? Yan ang realidad. Kumbaga, hindi lang sa sinehan natutupad.

Kaya wag mo isiping nasa iyo na lahat ng problema. Dahil yung iba nasa KANILA. Yung iba nga, nasa AKIN pa.

Iba't ibang kulay, laki at lagkit ang taeng pinakikitungahan natin araw araw. Lahat ng tae mabaho. Lahat ng tae, gusto mong tanggalin kapag natapakan mo. Ang problema ay kawangis ng isang tae. Kanya kanyang paraan kung paano masosolusyunan ang sariling tae. Ikaw ang bahala kung hanggang kelan mo gustong nandun yung baho. Pwede mong hayaan na lang.

Patuyuin. Pero tandaan mo, kapag yan nabasa, aalingasaw.

Sa tuwing may problema ka, balikan mo ito. Muling basahin. Tanungin sa sarili kung ang problema mo ba, sing bigat o mas mabigat pa ng nasa kanila. O di ba, hindi naman? Kung oo, gayahin mo sila. Ituloy ang buhay. Lahat tayo may malungkot na pinagdadaanan. DAANAN mo lang kasi yan, wag mong TAMBAYAN!!!

Agosto

“Tagu-taguan maliwanag ang buwan. Pagbilang ko ng tatlo nakatago na kayo.”

Tila ba mayroong laging isang matang nakabantay sa bawat pagkilos ko. Paglingon ang aking iginaganti sa tuwing babalutin ako ng pakiramdam na ito. Yun bang parang laging mayroong nakatingin. Laging mayroong nagmamasid. Laging mayroong nakasunod sa akin..

Mabagal ang aking paghakbang. Mabagal rin ang bawat pagpatak ng ulan. Tulad ng nakasanayan, nakalimutan ko na naman kung saan ko naipatong ang payong na aking dala. Dala na rin ng masuwerteng pagkakataon, mayroong isang binatang nag-alok sa akin ng kanyang payong.

Matikas ang kanyang tindig na sumasalungat sa maamo niyang mukha. Naaliw ang aking mata sa pagsusuri ng kanyang kaanyuan. Binanggit ko ang aking pangalan upang magpakilala. Bakit ganoon? Malagkit na pagluha ang isinukli sa akin ng kanyang mga mata.

“Ako si Isaiah. Pwede bang ihatid muna kita pauwi?”

Bakas ang pait sa kanyang pagngiti. Pait na hindi ko mabatid kung bakit naghahatid din ng kirot sa aking dibdib. Hindi ako nakatiis kung kaya’t tinanong ko sya kung matagal na ba kaming nagkakilala. Sumagot siya. Sumagot sya na tila ba bumuwag sa aking pagkatao.

“Ganitong oras, sa lugar ring ito, tuwing buwan ng Agosto- madalas tayong naglalaro ng taguan. Nakikita mo yang puno ng Mangga? Gustong-gusto mong humiga sa lilim nyan kaya sinasamahan kita. Naalala mo na ba? Alalahanin mo naman Angel. Kahit minsan lang, matandaan mo ako. Kahit ngayon lang…”

Kababata. Kaibigan. Katuwang. Kasintahan. Isaiah. Limang salitang magkakaugnay. Limang salitang aking naunawaan sa sandaling ito. Sandaling bukas ay malilimot na rin ng isipan ko. Sandaling kahit ano mang pilit ay hindi magtatagal. Sandaling kilala ng aking puso subalit sa isipan ko’y unti-unting naglalaho. Alzheimer’s disease, bakit ako pa ang napili mo?

Maghihintay daw sya ng walang hanggan. Araw-araw akong susundan at babantayan. Magpapakilala kahit batid nyang malilimot ko rin ang kanyang pangalan. Sasalubungin ako upang pasukubin sa tuwing buwan ng Agosto. Patuloy akong hahanapin sa pauli-ulit na paglalaro naming ng taguan.

“Isa, dalawa, tatlo…boom Angel! Ako ulit ang taya..”